قال ابن الجوزي ( تلبيس إبليس: 447) ‏عن يحيى بن معاذ يقول: «اجتنب صحبة ثلاثة أصناف من الناس العلماء الغافلين والفقراء المداهنين والمتصوفة الجاهلين».
امام ابن جوزی در کتاب "تلبیس ابلیس" آورده: از يحيي بن معاذ نقل است كه فرمود: «از صحبت سه گروه بپرهيزيد: عالمان غافل، فقيران تملق گو و صوفیان جاهل».

قیام زيد بن زين العابدين بن حسين (زمان: 2 صفر 122 ه. ق)

پس از شهادت حضرت امام حسين رضي الله عنه به سال 61 در كربلا، اهل بيت در برخورد با حكومت بني اميه جانب احتياط را مي گرفتند و قيامي بر ضد دولت اموي برپا نكردند. تااينكه زيد فرزند امام زين العابدين رحمه الله قيام كرد. زيد در سال 85هجري به دنيا آمد. آدمي پرهيزگار و متقي بود. در علم و فضل، سردار علويان بود. در جواني در بلاد شام و عراق در طلب علم و سماع حديث به گردش پرداخت. بزرگترين استاد وي، برادر بزرگتر وي امام محمد باقر بود، زيد بيشتر علوم را از ايشان فرا گرفت. در حلقه درس واصل بن عطاء رئيس معتزله شركت كرد و از افكار و انديشه هاي وي تأثير پذيرفت. تأثير انديشه هاي معتزلي در مبادي مذهب زيدي، جلوه گر وآشكار مي باشد.  



زيد با شيوه اي كه برادرش محمد باقر رحمه الله در پيش گرفته بود مخالف بود. زيرا ايشان زندگي خود را وقف عبادت و تعليم و تعلم كرده بود و در سياست و حكومت دخالت نمي كرد. زيد اما به دنبال حق علوي ها در امامت و حكومت بود. او خود را براي امامت و حكومت جامعه از اموي ها شايسته تر و مستحق تر مي دانست. لذا از بلادي به بلاد ديگر رفته و مردم را براي حمايت از خود دعوت مي كرد. زيد فردي شجاع و با هيبت بود. بويژه سيماي زيبا و شكوهمند وي دلها را مي ربود و جلالت و مكانت وي جانها را شيفته خود مي كرد.



آغاز كار قيام زيد زماني بود كه حادثه اي در عراق اتفاق افتاده بود و زيد را در سال 121 خواستند كه به كوفه برود و در دادگاه در خصوص آن دعوا، شهادت بدهد. زيد متهم شده بود كه والي مخلوع عراق (خالد قسري) اموال هنگفتي به وي عطا كرده و او هم آنها را تصاحب كرده است. زيد در دادگاه از اين اتهام تبرئه شد اما پس از آن به مدينه برنگشت و در همان كوفه مقيم شد. در كوفه بود كه رؤساي شيعه او را فريفته و وادارش كردند كه مردم را به امامت و حكومت خود دعوت كند و با او براي خروج بر ضد حكومت بني اميه بيعت كردند. به روايتي چهل هزار نفر از شيعيان كوفه با وي بيعت كردند. زيد به عده فراوان پيروان خود فريب خورد و نصيحت خيرخواهان و مخلصان كه او را از خيانت شيعيان برحذر مي داشتند نپذيرفت. آنها به زيد يادآوري كردند كه همين شيعيان كوفه با پدرانش امام حسين و امام علي رضي الله عنهما هم بيعت كرده بودند اما در روز نياز آنها را تنها گذاشتند و حتي آنهارا به دشمن تسليم كردند. اخبار تحركات زيد به والي جبار و ظالم عراق يوسف بن عمر، رسيد. يوسف هم فورا دست به كار شد و به تعقيب سران قيام بويژه زيد و پسرش يحيي پرداخت. والي عراق كار تعقيب و رديابي زيد را بسيار شديد و جدي پيگيري مي كرد. از اين رو زيد ناچار شد كه هر چه زودتر و قبل از فراهم شدن همه اسباب لازم قيامش را آغاز كند. لذا جلسه اي با رهبران شيعه براي هماهنگي تشكيل داد. در آن جلسه ناگهان رهبران شيعه نظر زيد را درباره حضرت ابوبكر و حضرت عمر رضي الله عنهما پرسيدند: زيد براي آنها دعاي خير كرد و از خداوند براي آنها طلب رحمت كرد و ادامه داد: «هيچ فردي از اهل بيت را نديده ام مگر اينكه براي آن دو طلب رحمت كرده و از خداوند براي آنها آمرزش خواسته اگر چه ما اهل بيت از آنها براي خلافت مستحق تر بوده ايم.» از اينجاست كه در مذهب زيديه معتقدند كه حضرت علي از ابوبكر و عمر رضي الله عنهما افضل است ولي هرگز آن حضرات را سرزنش و بدگويي نمي كنند. شيعيان به وي گفتند: پس تو چرا برضد اين حاكمان قيام كرده اي؟ سپس او را ترك كرده و تنهايش گذاشتند و مدعي شدند كه: امام ما جعفر صادق فرزند محمد باقر رحمه الله هستند. امام باقر در سال 115 ه. ق در گذشته بود و از آن رود، شيعيان به دو گروه شيعه جعفري و شيعه زيدي تقسيم شدند زيديان كساني بودند كه آرا و افكار زيد را قبول داشتند و البته در اقليت بودند.



بعد از اين گفتگوي تلخ و دردناك عليرغم اينكه بسياري از شيعيان از او كناره گرفته و از اطرافش پراكنده شده بودند قيام را در يكم صفر سال 122 آغاز كرد. اخبار قيام زيد به والي عراق رسيد. متعاقب آن سپاه بزرگي را براي سركوب قيام زيد و پيروانش اعزام كرد. زيد فقط 318 مرد داشت. جنگي نابرابر آغاز شد و زيد و همراهانش يك روز تمام پايداري كردند. در روز دوم به دستور يوسف بن عمر، تيراندازان باراني از تيرهاي مرگبار بر مردان زيد ريختند. تيري در آن ميان بر سر زيد اصابت كرد و ساعتي بعد به حيات زيد خاتمه داد. اينچنين شد كه قيام زيد به همان سرعتي كه آغاز شده بود سركوب شد. امام زهري در اين باره چه خوب گفته است: «عجله و شتاب، اهل بيت پيامبر- صلي الله عليه و سلم- را به كشتن داده است.» قتل زيد، مصيبت ديگري بر مصائب اهل بيت افزود و فاجعه تازه اي براي مسلمين بود.



مترجم: ابو يحيي

مصدر: سايت نواراسلام

IslamTape.Com