قال ابن الجوزي ( تلبيس إبليس: 447) ‏عن يحيى بن معاذ يقول: «اجتنب صحبة ثلاثة أصناف من الناس العلماء الغافلين والفقراء المداهنين والمتصوفة الجاهلين».
امام ابن جوزی در کتاب "تلبیس ابلیس" آورده: از يحيي بن معاذ نقل است كه فرمود: «از صحبت سه گروه بپرهيزيد: عالمان غافل، فقيران تملق گو و صوفیان جاهل».

حکمت ازدواج پيامبر صلي الله عليه وسلم با عايشه رضي الله عنها با وجود سن کم ايشان (البته در فرهنگ و ديدگاه جوامع امروزي):

اولا شرايط سني که در فرهنگ ما که امروزه متداول است، در آن عصر و نزد عرب هاي آن زمان متداول نبود. بسا اتفاق مي افتاد دختران نو رسيده به عقد مردان کهنسال در مي آمدند.

ثانيا محققان معتقدند دختران بطور ميانگين در مناطق گرمسير زودتر از نظر جسمي بالغ مي‌شوند.

اما پيامبر اکرم صلي الله عليه وسلم ، عايشه را بعد از وفات خديجه، در مکه و قبل از هجرت، در حالي که او دختري شش ساله بود، به عقد خود در آورد و در مدينه در سال نخست هجرت، وقتي او نه ساله بود، او را به خانه‌اش برد.( معين السيره، ص 168.)

پيامبر اکرم صلي الله عليه وسلم در سن پنجاه و چهار سالگي با عايشه ازدواج نمود و شکي نيست که گذشت سالها به عنوان قاعدة کلي مقياس عمر انسانها است، اما مقياس حقيقي، نشاط و سرحالي و توانايي انسان بر اقدام و کار مي‌باشد. گاهي انساني سي ساله از نظر جسمي و روحي در حدي است که گويا پنجاه ساله است و گاهي انسان پنجاه ساله‌اي را مي‌بيني که از چنان قدرت بدني و روحي برخوردار است که گويي بيش از سي سال سن ندارد. رسول خدا در اين ميدان بي‌نظير بود. او در حالي که پنجاه سال سن داشت، امّا از نظر همت و مردانگي و قاطعيت بسان مردي بود که تازه بهار جواني‌اش گل کرده باشد و هيچ انساني در اين باره با او برابري نمي‌کرد؛ چنانکه دلايل زيادي اين مطلب را تأييد مي‌نمايد:

الف: وقتي پيامبر اکرم صلي الله عليه وسلم براي تبليغ دين اسلام و عرضة آن نزد بني عامر بن صعصعه رفت، بحيره بن فراس گفت:

به خدا سوگند اگر اين جوان قريشي را همراه خود کنم، به وسيلة او همة عرب را خواهم خورد بر اساس اين گفته، بحيره، پيامبر اکرم صلي الله عليه وسلم را جوان توصيف کرد و جوان کسي است که در آغاز زندگي قرار دارد و سرشار از نيرو و چابکي است و اينکه گفت: «به وسيله او عرب را خواهم خورد» و اين به دليل چابکي، زرنگي و همتي است که در شخصيت پيامبر اکرم صلي الله عليه وسلم مشاهده کرد. همتي که تمام عرب نمي‌توانند در برابر آن بايستند. بنابراين، ديدگاه خود را چنين تعبير کرد که عرب را به وسيلة او خواهد خورد. در حالي که در آن روز پيامبر اکرم صلي الله عليه وسلم پنجاه سال سن داشت. آري او از نظر ساختار بدني، قيافه، روحيه و همت، واقعاً جوان بود.( معين السيره، ص 171.)

ب – در حکايت هجرت آن طور که بخاري از انس رضي الله عنه روايت مي‌کند، آمده است که آن حضرت در حالي به مدينه وارد شد که ابوبکر پشت سر ايشان سوار بود و ابوبکر پيرمردي بود که شناخته مي‌شد و پيامبر جواني بود که او را نمي‌شناختند؛ پس هر کسي با ابوبکر ملاقات مي‌کرد، مي‌گفت اي ابوبکر! اين که جلوي تو سوار است، کيست؟ ابوبکر مي‌گفت: اين مرد، راه را به من نشان مي‌دهد و فرد چنين گمان مي‌کرد که منظور ابوبکر، راه است و حال آنکه منظور او راه خير و هدايت بود هدف اينکه گرچه ابوبکر از رسول خدا سن کمتري داشت، ولي به خاطر شادابي و زرنگي رسول خدا، مردم او را جوان مي‌ناميدند.( شرح الزرقاني علي المواهب، ج 1، ص 355 به نقل از معين السيره.)

يعني ابوبکر در سن واقعي خود پير مشخص مي‌شد در حالي که پيامبر صلي الله عليه وسلم جوان به نظر مي‌آمد؛ چون موي سفيد و پيري در او ظاهر نشده بود. همان طور که قسطلاني اين مطلب را توضيح داده و گفته است: موهاي رسول خدا سفيد نشده بود با اينکه از ابوبکر سن بيشتري داشت و شايد به خاطر همين بود که تفاوت سني پيامبر اکرم صلي الله عليه وسلم با عايشه، زياد مشهود نبود تا جايي که با عايشه، مسابقه دوندگي مي‌گذارد يک بار عايشه از پيامبر خدا صلي الله عليه وسلم سبقت مي‌گيرد و باري ديگر آن حضرت از عايشه سبقت مي‌گيرد و مي‌فرمايد: «اين در مقابل آن يکي است.»( معين السيره، ص 172.)

ضمناً براي انديشمندان و صاحبان فکر و انديشه حکمت بزرگ ازدواج پيامبر اکرم صلي الله عليه وسلم با عايشه پوشيده نيست؛ چراکه اين ازدواج مبارک در آغاز زندگي مدني و با آغاز مرحلة قانونگذاري زندگي پيامبر اکرم صلي الله عليه وسلم انجام گرفت و بي‌گمان بخش بزرگي از زندگي انسان در خانه و با خانواده‌اش سپري مي‌شود.

پس اين بخش از زندگي پيامبر اکرم صلي الله عليه وسلم بايد براي مردم نقل و بيان مي‌شد تا بتوانند به آن تأسي جويند و اين وظيفة مهم را عايشه و ديگر امهات المومنين انجام مي‌دادند. عايشه به سبب هوشياري و فهمي که خداوند به او بخشيده بود، توانست نقش خود را به بهترين شيوه ايفا کند؛ چنانکه بررسي مختصر هر کتابي از کتابهاي سيره گواهي آشکار بر اين مدعا است.

عايشه حدود پنجاه سال بعد از رسول خدا زيست و مدت زندگاني او با پيامبر اکرم صلي الله عليه وسلم او را ياري نمود تا آنچه را که از پيامبر اکرم صلي الله عليه وسلم ديده و شنيده بود، به مردم برساند. خداوند از او راضي و خشنود باد.( معين السيره، ص 173.)



والله اعلم
وصلي الله وسلم علي محمد و علي آله و اتباعه الي يوم الدين
سايت جامع فتاواي اهل سنت و جماعت
IslamPP.Com